Hopp til hovedinnhold

Les Obstfelder på arabisk

Mohammad Habeeb, Stavangers fribyforfatter, har oversatt tre av Obstfelders dikt til arabisk.

I forbindelse med årets Kapittel-festival ble flere av Sigbjørn Obstfelders dikt oversatt til arabisk.

IMG_4353 (1)

21. november 2016 er det 150 år siden forfatteren Sigbjørn Obstfelder ble født i Stavanger. Jubileet har blitt markert flere steder i landet allerede, og et av de mer eksotiske markeringene fant sted, i et hjørne av Efendi Coffee and Tea house under årets Kapittel-festival. Da ble modernistens dikt for første gang framført på arabisk av Stavangers fribyforfatter Mohammad Habeeb og tre tidligere fribyforfattere Manal Al-Sheikh, Otba Fathallah og Mansur Rajih.

Alle forfatterne delte litt om hvilke dikt de hadde valgt å oversette, og hvorfor, og understreket at de ble sterkt berørt av Obstfelder’s dikt: 

Manal

«Jeg syns Obstfelder så utførlig forstår båndene mellom mennesket og naturen i forhold til det sosiale og religiøse systemet han levde i. Han prøvde å uttrykke relasjonene mellom mennesket og naturen, og ble ikke hindret av det sosiale og religiøse. I disse fant han motsetninger, mellom det universelle natursystemet og det menneskeskapte systemet,» forklarer Mohammad Habeeb, «jeg likte spesielt godt Venner, fordi jeg opplever at Obstfelder blander åndelige følelser og tanker med det virkelig liv, hvordan de vandrer sammen med ham. I Dag, slik jeg forstå det, handler det om det universelle system versus det personlige, og at det er dypere enn noen annen religiøs tanke, som en universell sjel. Jeg tror det universelle systemet er gud for han.»

Et interessert og lydhørt publikum hadde kommet for å overvære opplesningen på Efendi Tea and Coffee house.

Vi tenkte at vi ikke kunne la denne hendelsen gå forbi uten å publisere noen av de oversatte diktene her, slik at andre arabisklesende kunne få glede av dem. 

الطَوَّافْ          

قصيدة مترجمة للشاعر النرويجي

 

تَعْلَمُ أَنَّ في الطوافِ شِفاءٌ!

لقد أَدمَنَكَ الحُزْنُ عُمراً،

ورافقَكَ الوَهَنُ دَهراً!

فاحمُلْ جَسَدَكَ واخرُجْ إلى الطوافِ وَحْدَكْ،

شَرِّع صَدْرَكَ للهواءِ الطَلْقِ

يَجْلو سَريرَتَكَ الأُولى وعَقْلَكْ.

تستعيدُ أفكاراً مِنْ تيهٍ بَعيدٍ،

وتُخَلِّقَ أُخرى جَديدة

تراها اليومَ بعَيْنِ إيمانٍ أَكبرْ

ينجلي فجأةً غموضُ أفكارٍ بهيةٍ

يملأ ضِياءُ حَقيقَتِها نهاركَ وليلكْ.

 

        يوم

 

مستيقظٌ أنا.

نهارٌ جديدٌ يمطرني وروداً

معطرةً بروحِ الشمسِ

تستيقظُ حاسةُ السَمعِ

على نغماتِ أمواجٍ، ورياحٍ

من صدى أناشيدِ الطيورِ.

عينايَ مفتوحتانِ على سماءٍ

تنحني على العالمِ

وفي كِبْدها الشمسُ.

غَفَوتُ.

هَوَتْ روحي لا أعرفُ إلى أينَ

لكنْ حيثُ لا شمسَ هناكَ.

ارتجفتُ عندما دنا الظلامُ مِني.

كان الموتُ برِفقَتِهِ،

الموتُ وهسيسُ الأَلسُنِ.

واليومٌ، يومُ الأَرضِ.

تطيرُ من حِضْنِها الحَشَراتُ أسراباً،

لتستنشقُ الفرحَ في هوائها.

ماذا يبقى من الظُلمةِ المُربَكةِ؟

أَينَ تذوي؟

وخُيوطُ الشَمسِ في كلِّ مكانٍ!

هل صُنِعَ العالَمُ مِنْ خُيوطِ الشَمسِ

ليَنقعَ شَعرَهُ في بَحرِ ضياءٍ

يَتَوَسَدُ العُشبَ

ويلثُمُ ثَغرَ الأرضِ،

يتقافزُ مع أسرابِ الألوانِ

يَتَذَوقُ هذا الهواءَ البِكرَ

الذي يتراقصُ حولَ رأسي

ويتأرجحُ تحتَ أنفي؟

أيها النهارُ المُشْرِقُ!

أُنتَ عينُ اللهِ الضاحكةُ

ومرآةُ روحِهِ،

أنتَ أفكارُهُ

التي تفورُ من أعماقِهِ،

من أقواسِهِ ومداراتِهِ

وتَغْمُرُنا بوهج روحِهِ المُتَقِدَةِ.

 

 

                أصدقاء

هي أُغنيةٌ صغيرةُ عَنكمْ وعني

أو عن أيامٍ طوتها ليالٍ وأزمنةٌ

في غرفةٍ كان يسكُنُها الشَفَقُ الفاتِنُ،

مصباحُ زيتٍ، تمثالُ بوذا الهندي،

تمثالُ جاكوبسون النصفيُ في الرُكنٍ القَصي

وصورةُ فاغنر.

جلسنا في غيمةِ السجائرِ

نحلمُ معاً بالحياةِ

ومَسراتَ الروحَ في المستقبلِ.

بقلوبٍ جسورةٍ ونبضٍ صاخبٍ،

جِئتمْ تطمئنونَ كيفَ أَعيشُ وأَينَ

كانَ دمي بارداً، وأوراقُ روحي على وَشَكِ الخريفِ.

جَلَسْنا في غُيومِ الحُلُمِ

في لحظةً من أَجمَلِ ما أَبدَعَتِ الحياةُ

والحياةُ

وَهجٌ مُتَدَفِقٌ في مساربٍ سرمديةٍ

يَجوبُ الكائناتِ والمَدَاراتِ،

وصَدى ألسنةُ نارٍ متلألئةٍ

لا نعرفُ لها أولاً ولا آخراً

أنفاسٌ تَغوصُ وشُموسٌ تُلاحِقُها

شموسٌ في بحرٍ من النور،

شموسٌ في بحرٍ من الأفكارِ

ألسنةُ نارٍ لا تخبو،

يَنهَضُ صدى هسيسِها من بطنِ البردِ والخَواءِ

متسلقاً ذُروةَ الشَغَفِ إلى اللهِ،

إلى نورٍ

تتأرجَحُ فيه الفضاءاتُ، وتتلاطَمُ الأمواجُ

هناك، حيثُ الواحدُ موجودٌ،

كان الآخرُ موجوداً

وكانتْ خلايا الحياةِ تَهتَزُ

تَغرَقُ في الظُلمَةِ، وتَصحو في النورِ

خلايا الحياةِ تَهتَزُ

تصحو وتغرق

ليالٍ طالتْ، وساعاتٌ تطاولتْ بفسقٍ وفجورٍ

وأحاديثنا لا تنتهي.

كان الخيرُ وفيراً

ووهجُ الشَمسِ الذي نُحِبُ

والنساءُ اللواتي نشتهي أن نَسْفَحَ دَمَنا لَهُنَ!

كانتْ ليالٍ متطاولةٍ وفاسقةٍ

لكنَّ البحرَ أَخافنا، والزمانُ أيضاً.

في ليالي الغربِ الكئيبةٌ،

أَستَيْقِظُ كثيراً وأتذكرُ

الصَخَبَ المتزاحَمَ في غُرفَةِ الفُندُقِ:

أرى ظِلَ جاكوبسون يتراقصُ في الزاويةِ

وبوذا يَتلصصُ عَبرَ العَتَمَةِ...

أَتعتقدونَ

أَتعتقدونَ أَنَ الأصدقاءَ يَلتقونَ

في مداراتِ جديدةٍ؟

 

 

 

 

 

 En Vandrer

 

 SIGBJØRN OBSTFELDER

 

 Hvor der kan ligge medicament i en tur,

– du vandrer alene, uden hinder.

– Du kan ha været trist, næsten

lethargisk i lange tider, så går du opover

– trækker luft – og der kommer sådan friskhed og orden indover tankelivet.

– Du ser ligesom klarere da, og mangen en

tanke vil du bringe tilbage fra en sådan

ensom vandring, mangen en selvstændig

tanke, og mangen en, som du siden kan

finde igjen hos en større ånd. Mangt, som

før var dunkelt vil pludselig stå så strålende

friskt og klart for dig i al sin sanhed.

 

DAG

 Jeg er vaagen

 En ny dag slaar sin blomst ud

over mig

med duft af soltanker.

 

Mine ører har aabnet sig,

for vovers og vindes viser

med ekko af fugles fryd.

 

Mine øine har aabnet sig.

Himlen hvaelver sig over verden,

solen I hvaelvets bund!

  

Jeg sov.

Min sjael vanked, jeg vet ikke hvor.

Der var ikke sol der.

 

Jeg skjalv, da mørket kom.

Døden var derinde,

døden og hvislende tunger.

  

Nu er det jordens dag.

Biller mylrer frem af dens skjød.

boltrer sig i dens glade luft.

 

Hvor blev der af det saelsomme mørke?

Hvor veg det hen?

Nu er der straaler overalt!

 

En verden bygget af straaler?

  

At bade sit haar i dette lyshav!

som vaelder ind i graesset,

og kysser støvet,

saa det springer frem i farvemylder

 

VENNER

Bare en liden vise om du og jeg,

eller om dagene, som gik dengang,

nætterne, -

værelset med det kjælne tusmørke,

lampen, - den indiske buddha, -

Jacobsens byste i solhjørnet,

Wagnerportrætet!

 

   Vi sad sammen i røgskyer,

      vi drømte sammen om livet.

      Den rigere sjæl, som fremtiden fængsled,

            havde jeg,

      det gladere hjerte, den varmere puls

            havde du.

 

      Du kom til at skjønne,

      hvordan jeg var, ja, hvordan jeg var,

      ikke mit blod kunde bruse,

      men min sjæls blade,

      å, min sjæls blade, de kunde visne.

 

      Så sad vi sammen i drømskyer

      og sligt stort, fagert syn, -

      syn livsundren!

 

Livet!

En i uendelige baner sig slyngende stråle,

gjennem alle væsner, gjennem alle kloder,

en uendelig, - tonende -, ildspiral, -

som vi ikke kan se begyndelsen på,

og ikke enden på,

og ånd risler i,

og sole drypper af,

- sole i lyshav, sole i tankehav, -

en uendelig, - tonende -, ildspiral,

ude fra det kolde, ude fra det tomme,

ind mod det varmere,

ind mod det varmeste,

ind mod Gud -

Lyset!

 

Sfærer svinger, bølger bæver,

- der, hvor den ene er,

var den anden, -

livceller svæver,

synker mod mørke, hæver sig mod lys,

livceller svæver,

hæver sig,

synker.

      Ja, nætterne var lange og lyse.

      Der var såmeget at tale om,

      der var såmeget vakkert til

      solglød, vi længedes mod,

      kvinder, vi vilde ofre vort blod.

      Nætterne var så lange og lyse!

 

Men hav og tid skilte os,

og Vestens nætter er mørke.

Mangengang, når jeg våger og mindes,

er det, som det rører sig i det golde hotelrum:

Ansigtslinjer flakker i solhjørnet,

Jacobsens,

Buddha dukker frem af mørket . . . .

 

Tror du,

tror du, at venner mødes på nye kloder?

               

Google+